Sinovit ve Tenosinovit

Sinovit ve Tenosinovit

Vücudumuzda yer alan eklemlerin büyük kısmının iç yüzünü döşeyen bir zar bulunmaktadır. Bu zara “sinovyum”, sinovyum içeren eklemlere de “sinovyal eklem” denir. Bu zarın iltihabına “sinovit” adı verilir. Sinovit varlığında bu zar kalınlaşır ve eklemde ağrı, şişlik, ısı artışı, kızarıklık ve hareket kısıtlılığı gibi belirti ve bulgular ortaya çıkar. Sinoviyal eklemlere; el ve ayak parmak eklemleri, el bileği ve ayak bileği eklemleri, dirsek, diz, omuz ve kalça eklemleri Sinovit ve Tenosinovit örnek verilebilir.

Tenosinovit

Tendon, kasın incelerek bir kılıf halinde kemiğe yapışan bölümüdür. Kiriş olarakta adlandırılabilir. Sinovyal eklem çevresindeki kimi tendonların eklem içine uzanan kısmı eklem zarıyla bütünleşerek devam eder. Bu tenosinovya olarak adlandırılan dokunun iltihabına da ‘‘tenosinovit’’ denir. Sinovit ve Tenosinovit İltihaplı romatizmal hastalıkların seyrinde ortaya çıkabildiği gibi sıklıkla günlük hayatta tekrarlayan aşırı kullanıma bağlı mikro yaralanmalar sonucu görülebilmektedir. İltihaplı ki­riş kılıfının üstündeki bölge ağrılı ve duyarlıdır. İlgili eklemin dinlendirilmesi ve takiben günlük 2’şer saat arayla 10-15 dakikalık soğuk kompres uygulaması ve uygun antienflamatuar ilaç kullanımı tedavi seçenekleridir. Hareket etmesini önlemek için bilek 3-4 gün süreyle istirahat ateline alınabilir.

Sinovit ve Tenosinovit Yapan Durumlar

Romatoid Artrit

Romatoid artrit sinovyumun iltihabı ile başlar, kıkırdak, kemik, tendon bağ ve çevre dokularda harabiyet yapabilir. Genellikle birden fazla eklemi tutar ve yaşam boyu devam edebilir. Ataklar arasında uzun süreli sessiz dönemler görülebilir. Nedeni tam olarak ortaya konamamış olan bu hastalık, kişiden kişiye de büyük farklılıklar gösterebilmektedir. Genellikle genç-orta yaşlı erişkinlerin hastalığıdır ve kadınlarda erkeklere göre daha fazla görülür.

Ankilozan Spondilit

Ankilozan spondilit bel, sırt, boyun omurlarını tutan kronik romatizmal bir hastalıktır. Omurganın hareketini sağlayan eklem ve bağlarda gelişen iltihap sonucunda, eklem hareketleri kısıtlanabilir. Omurga dışında kalça, omuz, diz ve ayak eklemlerinde de tutulum olabilir. Ağır seyreden vakalarda omurganın hareketleri tamamen kısıtlanabilir. Ankilozan spondilit erkeklerde kadınlardan daha sık görülür ve genellikle erken yaşlarda başlar.

Geçici Sinovit

Geçici sinovit çocuklarda kalça ağrısının en sık nedenidir. Hastalık zamanla kendisini sınırlandırmaktadır. Fakat hastalığa ait belirtilerin kalça ve çevresini ilgilendiren birçok ciddi durumla karışabilmesi nedeniyle ayırıcı tanıda önem kazanır. Yürümekte zorlanan hastanın kalça eklemi spazm nedeniyle ağrılı ve kısıtlıdır. Genellikle son 1 ay içinde geçirilmiş bir üst solunum yolu enfeksiyonu veya diş çıkarma öyküsü mevcuttur. Hastalığın şiddetli dönemi 2-3 gün sürer. Daha sonra eklem boşluğunda biriken sıvının geri emilmeye başlamasıyla tablo kısa sürede yatışır. Hastalığın çocukluk döneminde tekrarlayabileceği unutulmamalıdır. Yıllık nüks riski yüzde 4’tür.

Tetik Parmak

Genelde 40 yaş üstünde, diabetus mellitus veya inflamatuar romatizmal hastalık gibi kronik hastalığı bulunan kişilerde ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte el ve avucun aşırı kullanımını gerektiren bisiklet-motosiklet yarışçıları veya dağcılarda da görülebilmektedir. Tendon kılıfının enflamasyon nedeniyle şiştiği, kalınlaştığı için tendon parmak hareketleri esnasında yapması gereken kayma hareketinde güçlükle karşılaşılır. İlk başlarda kılıfın hasarlı bölümünde hereketin azalmasına bağlı olarak takılma ve ancak bir atlama hareketi ile rahatlama tarzında olan belirtiler, tedavi uygulanmaz ve olay ilerlerse kılıfın giderek kalınlaşması ve tendon hareketinin ortadan kalkması ve parmağın tetik çeker pozisyonda kilitlenmesi ile sonuçlanabilir.

Reaktif Artrit

Reaktif artrit geçirilmiş enfeksiyonu takiben bir veya daha fazla eklemde ortaya çıkabilen yangısal bir durumdur. Sistemik mikrobik enfeksiyonu takiben ortalama 1-4 hafta sonra gelişir. Reaktif artritin oluş mekanizması kesin olarak bilinmemektedir.. Başlangıçta diz ve ayak bileği gibi alt ekstremite eklemleri tutulurken, üst ekstremite eklemleri ve omurga tutulumu daha sonra tabloya eklenebilir. El ve ayak parmaklarında yaygın şişlik ve renk değişikliğinin izlendiği tablo sosis parmak olarak adlandırılır. Artrit ortalama 3-5 ay arası sürebilmektedir. Genelde ilk 1 yıl içinde bulgular yatışır. Sonraki 5 yıl içinde nüksler görülebilir .

Gut

Gut hastalığı akut seyirli, eklemlerde şiddetli ağrı, duyarlılık, kızarıklık, şişlik ve ısı artışı ile karakterize, ataklar halinde seyreden romatizmal bir hastalıktır. Kristal hastalığı veya damla hastalığı olarakta adlandırılmaktadır. Genellikle başlangıçta tek eklem tutulumu ile başlar ve sıklıklada ayak başparmak eklemi tutulur. Diz, dirsek ve el bileği gibi diğer eklemlerde etkilenebilir. Atakları tetikleyen nedenler arasında; aşırı alkol alımı, kırmızı et gibi pürinden zengin gıdaların fazla tüketilmesi, cerrahi girişim öyküsünün bulunması, genel vücut veya eklem travmasına maruz kalınması veya idrar sökücü ilaçların kontrolsüz kullanılması sayılabilir.
Dolaşımdaki ürik asitin eklemlerde dikiş iğnesine benzer kristaller şeklinde birikmesi sonucu artrit tablosu oluşur. Bu kristaller sadece eklem içinde oluşmaz. Ürik asit aynı zamanda cilt altında, kulak memesinde de birikir. Bu birikim sonucu oluşan lezyonlar tofüs olarak adlandırılır. Yine idrar yollarında aşırı birikimi veya atılımına bağlı böbrek taşları oluşabilmekte ve ciddi sorunlara yol açabilmektedir.

Septik Artrit

Septik artrit, eklemin çeşitli etken patojen mikroorganizmalarca tutulumu sonucu ortaya çıkabilen ciddi bir tablodur. Enfeksiyöz artrit, süpüratif artrit veya akut piyojenik artrit olarak da adlandırılır. Septik artritli olgularda genellikle ateş yüksekliği ve halsizlikle başlayan sürece müdahale edilmediği takdirde genel durumda gittikçe kötüleşme sonucu ölümcül olabilmektedir. Eklemde şişlik, kızarıklık, ısı artışı ve aşırı hassasiyet belli başlı bulgulardır. Genellikle tek eklem tutulur. Romatoid artritli hastalarda septik artrit birden fazla eklemin tutulması şeklinde olabilir. Diz ve kalça eklemi en sık tutulan eklemlerdir. Ayak bileği, dirsek, omuz ve el eklemleride tutulabilir. Diz eklemlerinde tanı kolay konabilir ancak kalça ve omuz ekleminde efüzyonun varlığı farkedilmeyip tanıda gecikme olabilir. Kan tablosu, eklem içi sıvının alınıp tetkik edilmesiyle kesin tanı konur. Tedavide uygun antibiyotiklerin başlanması ve takibi önceliklidir.